Cənubi Qafqaz sürətlə çoxillik münaqişə zonasından Asiyanı və Avropanı birləşdirən strateji qovşağa çevrilir. Bu transformasiya, yeni sülh gündəmi və genişmiqyaslı infrastruktur layihələr əsasında 6-cı Xəzər Biznes Forumunda əsas müzakirə mövzusu oldu. Regionun yeni arxitekturasının əsas elementi TRIPP (“Beynəlxalq sülh və rifah üçün Tramp marşrutu”) marşrutu olur.
Bu marşrut, Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə Ermənistan ərazisi vasitəsilə birləşdirir və iki ölkənin rəhbərləri tərəfindən 8 avqust 2025-ci il tarixində imzalanmış bəyannamə ilə təsbit edilmişdir. Foruma göndərdiyi müraciətdə İlham Əliyev vurğuladı ki, TRIPP Orta Dəhlizin mühüm seqmenti olacaq və qitələr arasında əsas nəqliyyat əlaqəsi rolunu oynayacaq.
Bu viziyanın həyata keçirilməsi üçün konkret addımlar Azərbaycan prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev tərəfindən forumda səsləndirildi. Onun sözlərinə görə, 2026-cı ilin ortalarınadək Bakıdan Ermənistan sərhədinədək dəmir yolunun tikintisi başa çatdırılacaq. “Zəngəzur dəhlizi”nin erməni hissəsində amerikalı tərəfdaşların iştirakı ilə işlər aparılır. Eyni zamanda, artan tələbatı ödəmək üçün Bakı limanının gücü ildə 25 mln ton yükə qədər genişləndirilir.
Regionun artan əhəmiyyəti dünya dövlətlərinin marağı ilə təsdiqlənir. ABŞ açıq şəkildə Xəzər regionunu özünün uzunmüddətli strateji prioriteti adlandırır. Avropa Orta Dəhlizi enerji və ticarət marşrutlarının diversifikasiyası yolu kimi görür, Çin isə onu “Bir kəmər – bir yol” təşəbbüsünün mühüm hissəsi hesab edir.
Bu yeni era çoxillik erməni-Azərbaycan münaqişəsinin həllindən sonra mümkün oldu, nəticədə Azərbaycan tam suverenliyini və ərazi bütövlüyünü bərpa etdi. Bu gün TRIPP kimi layihələr, Bakı və İrəvanın sıx əməkdaşlığını tələb edən layihələr regionda uzunmüddətli sülhün iqtisadi zəmanəti kimi qəbul edilir.
