İsrail Suriya ilə təhlükəsizlik məsələlərinin tənzimlənməsi üçün yeni bir təşəbbüs irəli sürüb. Tel-Əviv Dəməşqə ətraflı işlənmiş bir plan təqdim edib ki, bu da regiondakı güc balansını kökündən dəyişə bilər. Sənədin əsas müddəaları Suriya ərazisində geniş silahsızlaşdırılmış zonalar yaratmağı nəzərdə tutur, buna müqabil olaraq İsrail qüvvələrinin tədricən çıxarılması.
Təklif olunan plana görə, Dəməşqin cənub-qərbindən İsrail sərhədinədək olan ərazilər üç xüsusi zona olaraq bölünəcək. Hər bir zonada Suriya qüvvələrinin mövcudluğu və silahlanma növləri məhdudlaşdırılacaq.
Təhlükəsizliyi təmin etmək üçün İsrail bir neçə konkret şərt irəli sürüb. Birincisi, mövcud buferzonu Suriya ərazisinə 2 kilometr dərinliyində genişləndirmək təklif olunur. İkincisi, sərhədə bilavasitə bitişən zolaqda ordu bölmələri və ağır texnika yerləşdirilməsi qadağan olunacaq – orada yalnız Suriya polis və daxili təhlükəsizlik qüvvələri olacaq. Üçüncüsü, Dəməşqin cənub-qərbindən İsrail sərhədinədək olan hava məkanı Suriya aviasiyası üçün uçuş qadağan zonası elan ediləcək.
Əvəzində İsrail öz qüvvələrini Suriya ərazisindən mərhələli şəkildə çıxarmağa hazırdır. Lakin strateji əhəmiyyətli bir istisna qalacaq – İsrail Hermon dağının zirvəsini nəzarətdə saxlayacaq. Bundan başqa, razılaşma Suriya hava məkanında terrorçu təhdidlərə qarşı əməliyyatlar aparmaq üçün İsrailə sərbəstlik verir.
Hazırda Dəməşqin bu təklifə rəsmi reaksiyası olmayıb. Təşəbbüsün ətraflı müzakirəsinin 17 sentyabr, bu gün Londonda İsrailin Strateji Məsələlər naziri Ron Dermer və Suriya XİN başçısı Əsəd əş-Şeybani arasında keçiriləcəyi gözlənilir.
